zadanie nr 16/BO2020

16/BO2020. CZY WYDRA WYGRA?


Lokalizacja

Potok Chechło wraz z dopływami, stawy kaskadowe w Pogorzycach użytkowane przez Towarzystwo Wędkarskie z Pogorzyc, Stawy "Fablokowskie" - których użytkownikiem jest koło PZW Fablok, staw w Kościelcu - którego użytkownikiem jest Towarzystwo Wędkarskie Kościelec w Chrzanowie. To kluczowe miejsca realizacji zadania. Stawy "Groble" oraz zalew Chechło nie wymagają objęcia tym projektem ze względu na dużą powierzchnię akwenów oraz wyniakjącą z tego powodu naturalną zdolność tych zbiorników do naturalnego tarła, które w zupełności bilansuje ubytki w rybostanie jakie wyrządzają swoim bytowaniem wydry. Oczywiście nie wykluczamy w przyszłości objęcia tym projektem również tych akwenów (Groble i Chechło), ale na tą chwilę nie są one przewidziane w realizacji tego projektu.

Skrócony opis zadania

Społeczna akcja związana z ochroną gatunkową wydr. Wydry są pięknymi zwierzętami, które w głównej mierze żywią się rybami. Stan naszych wód oraz ich ubogi rybostan powoduje, że zwierzęta te migrują w poszukiwaniu pokarmu, często w tym celu pokonują "miejską dżunglę" w związku z czym coraz częściej giną śmiercią tragiczną pod kołami samochodów. Organizacje wędkarskie chcąc realizować swoją statutową działalność związaną między innymi z ochroną przyrody nie są wstanie samodzielnie podołać finansowo wyzwaniu jakim jest wykarmienie żyjących na terenie naszej gminy wydr. Liczymy na to, że wspomogą nas Państwo w naszych staraniach. Czy dzięki Wam wydra wygra? Pomożecie?

Opis zadania

Postępująca degradacja środowiska, brak długofalowych działań i skutecznych polityk związanych z ochroną przyrody i dziedzictwa przyrodniczego powoduje, że obowiązujące prawo zrzuca na bark obywatelek i obywateli naszego kraju ciężar związany z ochroną przyrody i odpowiedzialnością za obecny stan rzeczy. Politycy zrzucają odpowiedzialność za to jaki świat pozostawimy naszym dzieciom i wnukom na nasze barki. Tak być nie może.

W zdegradowanym działalnością człowieka środowisku występujące niegdyś masowo ryby stają się rzadkością. Rodzime gatunki ryb wypierane są przez inwazyjne gatunki obce. Występujące od tysięcy lat na naszych terenach zwierzęta tracą swoje naturalne siedliska. Płynący przez nasze miasto potok Chechło był kiedyś tętnił życiem. Można było zaobserwować żyjące w nim pstrągi i lipienie, okresowo do Chechła wpływały na tarło łososie, które co roku migrowały z Bałtyku do znajdujących się w dopływach Wisły tarlisk takich jak między innymi Chechło. Bogaty rybostan rodzimych gatunków ryb oferował dogodne warunki do bytowania licznych zwierząt, które korzystały z dobrodziejstwa żywego potoku. Jak wygląda dzisiejsze Chechło - widzimy wszyscy. Zdegradowane, zaśmiecone, ale jego stan chemiczny znacząco się poprawił ... jednak nie na tyle, aby populacja żyjących w Chechle ryb była na tyle stabilna, aby mogły wyżywić się nią naturalnie występujące na naszym terenie drapieżniki m.in. wydry. Brak pożywienia lub niewystarczająca pożywiania dla wydr w Chechle powoduje, że wydry, które w Polsce są gatunkiem prawnie chronionym, poszukują pożywienia poza swoimi naturalnymi rewirami. Często w tym celu podejmują one wielokilometrowe wędrówki w poszukiwaniu akwenów w których żyją ryby. Trasy tych wędrówek zwykle prowadzą przez zurbanizowane i zabudowane tereny zamieszkałe przez ludzi. Często przez osiedla, chodniki, parkingi i niestety również drogi. Wydra jest doskonałym pływakiem, na lądzie jednak jest troszkę "nieporadna". Według licznych badań dotyczących wydr główną przyczyną ich zgonów jest śmierć pod kołami samochodów. Można by powiedzieć, nie mamy na to wpływu ... Otóż nic bardziej mylnego. Możemy starać się to zmienić. Możemy spróbować ...

Co chcemy zrobić i w jaki sposób?
W ramach realizacji zadania chcemy poprawić zasobność naszych gminnych zbiorników i cieków wodnych w ryby. Jak chcemy to zrobić? Najprostszym sposobem jest wsparcie organizacji wędkarskich, które z własnych środków finansowych - pochodzących ze składek członkowskich - zarybiają akweny, których są użytkownikami. Takich organizacji działających w gminie may kilka. Jest Polski Związek Wędkarski - posiadający w gminie Chrzanów dwa koła - Koło Fablok oraz Koło Chrzanów Miasto, są również dwa stowarzyszenia niezależne Towarzystwo Wędkarskie Kościelec w Chrzanowie, oraz Towarzystwo Wędkarskie w Pogorzycach. Organizacje te realizują swoją działalność statutową, którą jest między innymi ochrona środowiska. W ramach tej ochrony środowiska w zbiornikach wodnych utrzymywana jest tzw. bioróżnorodność gatunkowa, czyli mówiąc prościej wędkarze starają się żeby w ich wodach żyły ryby rodzime różnych gatunków m.in. szczupaki, okonie, płocie, leszcze, liny, wzdręgi, ukleje, karasie, sandacze, sumy, jazie, klenie, węgorze, kapie, amury oraz różne inne ryby. Część tych ryb stanowi naturalny pokarm wydr, szczególnie ryby mniejsze o długości 10 - 20 cm, które z racji swoich rozmiarów nie są obiektem zainteresowania wędkarzy. W przypadku ograniczonej populacji ryb, szczególnie w niewielkim akwenie, wydry swoim żerowaniem potrafią w ciągu jednego sezonu zniweczyć wieloletnie starania i nakłady pracy wędkarzy.

W związku z powyższym chcemy:
a) pozyskać dodatkowe wparcie ze strony gminy na zarybienia potoku Chechło gatunkami ryb rodzimych, które z powodzeniem mogą żyć w tym potoku,
b) wesprzeć organizacje wędkarskie działające na terenie gminy, szczególnie te organizacje, które dysponują niewielkimi akwenami, na których wydry swoją obecnością wyrządzają największe szkody w bioróżnorodności i tym samym utrudniają właściwe gospodarowanie, zaburzając równowagę biologiczną w ekosystemie stawów. Takimi organizacjami są PZW Koło Fablok Chrzanów, Towarzystwo Wędkarskie Kościelec, Towarzystwo Wędkarskie w Pogorzycach

W ramach zadania przewidujemy w pierwszym roku zakup materiału zarybieniowego za kwotę 30.000 PLN i wykonanie zarybień rodzimymi gatunkami ryb następujących akwenów i cieków wodnych:
- potok Chechło wraz z dopływami - ryby łososiowate oraz naturalnie występujące w takim środowisku ryby rodzime (kleń, ukleja, głowacz białopłetwy, strzebla potokowa, etc.) - w obszarze administracyjnym gminy Chrzanów
- stawy kaskadowe w Pogorzycach, stawy "Fablokowskie", staw w Kościelcu.
Realizacja zarybień nastąpi etapowo w trakcie roku kalendarzowego w porozumieniu z bezpośrednio zainteresowanymi stowarzyszeniami wędkarskimi, według harmonogramu realizacji zadania opracowanego wspólnie przez zainteresowane organizacje wędkarskie i Urząd Miejski w Chrzanowie.
W kolejnych latach, w celu zachowania ciągłości projektu i podjętych działań, koszt realizacji projektu nie powinien (zgodnie z regulaminem Budżetu Obywatelskiego) przekroczyć 20% czyli kwoty 6.000 PLN rocznie.
Mając na uwadze trwałość projektu i konieczną ciągłość realizacji podjętych starań, wysokość nakładów finansowych w kolejnych latach nie powinna być niższa niż 19% kosztów bazowych, czyli 5.700 PLN rocznie.
Kontynuacja projektu w kolejnych latach powinna być realizowana w porozumieniu z bezpośrednio zainteresowanymi organizacjami.
Mieszkańcy Chrzanowa powinni być każdorazowo informowani o przeprowadzonej w ramach projektu realizacji zadania przez uczestniczące w projekcie organizacje wędkarskie.
Właściwym sposobem do przekazania informacji będzie zamieszczenie informacji (w tym dokumentacji fotograficznej) na stronie internetowej lub w prowadzonych przez organizację mediach społecznościowych z adnotacją, że zadanie realizowane jest w ramach projektu "Czy Wydra Wygra?".

Uzasadnienie zadania

Dorosła wydra w trakcie jednego dnia zjada około 1 do 1,5 kg ryb. Jeśli przyjmiemy średni koszt 1 kg "materiału zarybieniowego" składającego się z ryb rodzimych takich gatunków jak płoć, jaź, lin, leszcz, kleń, czy szczupak lub sandacz na poziomie 15 zł/kg, to koszt dziennej diety jednej wydry to około 15 - 20 zł. Z informacji jakie posiadamy wynika, że wydry występują od jakiegoś czasu na fablokowskich stawach, na stawach kaskadowych w Pogorzycach oraz również na stawie na Kościelcu. Wydry są również na Groblach, są też na zalewie Chechło, który administracyjnie znajduje się na terenie gminy Trzebinia oraz okresowo bytują w potoku Chechło i jego dopływie - Luszówka. Występują tam okresowo, czyli do czasu w którym zjedzą wszystkie występujące w potoku ryby. Wówczas wydry poszukują nowych żerowisk, poszerzając swoje rewiry polowań. Pokonują w tym celu kilkukilometrowej długości trasy. Rewir polowania wydrzej rodzinki to zwykle kilkanaście kilometrów kwadratowych. Wydrze rodziny zaś zwykle są wielopokoleniowe, a w skład takiej gromadki wchodzi kilka dorosłych osobników oraz grupka młodych.

Zatem jedna, dziko żyjąca rodzinka, licząca zaledwie 4 dorosłe osobniki w trakcie jednego roku zjada około 1460 kg ryb (4 szt. x 1 kg x 365 dni), jeśli za cenę jednego kilograma przyjmiemy tylko 15 zł to otrzymujemy kwotę 21.900 zł. Oczywiście część tych ryb pochodzi z naturalnego tarła, ale w przypadku małych akwenów to naturalne tarło nie wystarcza do zachowania ciągłości gatunków. Zupełnie inaczej jest w przypadku dużych akwenów takich jak Groble, czy zalew Chechło, tam bytowanie nawet kilku rodzin wydr nie wyrządzi większej szkody, bo obszar na którym ryby mogą podejmować tarło jest tak rozległy, a ilość ryb stanowiących dietę wydr tak duża, że wydry nie mogą wyrządzić tam większej szkody w ekosystemie. W małych akwenach roczne żerowanie wydr skutkuje praktycznie wyeliminowaniem drobnych ryb z akwenu.

Zakres i zastosowanie zadania

Na terenie naszej gminy, w rewirze wydr, znajdują się wyżej wspomniane stawy i przepływający przez miasto potok Chechło. Stawy te są corocznie i systematycznie zarybiane przez utrzymujących je wędkarzy. Wędkarze pomimo starań i włożonej pracy nie są wstanie samodzielnie podołać wyżywieniu populacji żyjących na terenie gminy wydr, a jest ich klika lub kilkanaście rodzin. Celem organizacji wędkarskich jak wcześniej wspomniano jest m.in. ochrona środowiska i przyrodniczego dziedzictwa, oczywiście nie sposób, aby wędkarze odpowiadali za całość złożonego problemu jakim jest ochrona środowiska, ale przynajmniej na niewielkim odcinku tej ochrony jakim są wody powierzchniowe w naszej gminie wędkarze starają się to robić. Wydry spełniają w naturalnym środowisku ważną rolę, są pięknymi, pożytecznymi i wspaniałymi zwierzętami, które powinny być i są dumą mieszkańców naszego miasta, również wędkarzy.
Celem zadania jest wsparcie organizacji wędkarskich w systematycznym zarybianiu rodzimymi gatunkami ryb stanowiącymi dietę wydr. Zarybianie potoku Chechło i jego dopływów oraz stawów (stawy fablokowskie, stawy kaskadowe w Pogorzycach oraz staw w Kościelcu), aby występujące tam wydry nie musiały ginąć pod kołami samochodów w poszukiwaniu pożywienia. Realizacja projektu winna być koordynowana z wyżej wspomnianymi organizacjami i realizowana etapowo w ciągu roku oraz kontynuowana w latach kolejnych zachowując w ten sposób ciągłość projektu.

Mieszkańcy dzięki temu zyskają możliwość obcowania z dziką przyrodą, dzieci będą mogły na własne oczy w naturalnym środowisku zaobserwować dzikie, prawnie chronione zwierzęta, a wędkarze będą mogli ze spokojem oddawać się swojej pasji i realizować swoje statutowe zadania. Dzięki wsparciu tego zadania mieszkańcy w jednoznaczny sposób wesprą systematyczną ochronę gatunkową prawnie chronionych zwierząt, a poprzez kontynuowanie projektu w kolejnych latach wspomogą organizacje wędkarskie w ich codziennej działalności.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę

1Zakup materiału zarybieniowego ryb rodzimych wraz z transportem i rozładunkiem30 000 zł

Zadanie możliwe do realizacji w ramach proponowanych środków. nie można jednak mówić tutaj o kosztach rocznego utrzymania ( do 20 % wartości zadania), o których pisze wnioskodawca w wys. 5.700 zł, ponoszonych przez gminę w kolejnych latach jako trwałość projektu, gdyż jest to powielanie zadanie tylko w mniejszym zakresie.