zadanie nr 5

5. WITALNE MOCE NA PÓŁNOCY – Ogród sensoryczny


Lokalizacja

Teren przy placu zabaw na os. Północ – Tysiąclecie (pomiędzy biblioteką i PS nr 7) działka nr 1156/268, własność Gminy Chrzanów

Skrócony opis zadania

Utworzenie ogólnie dostępnego ogrodu sensorycznego -miejsca wypoczynku i rekreacji na os. Północ – Tysiąclecie  przy istniejącym placu zabaw, w bezpośrednim sąsiedztwie biblioteki, Przedszkola Samorządowego nr 7 oraz Szkoły Podstawowej nr 1.
Udowodniono naukowo, że kontakt z przyrodą, nawet poprzez jej bierną obserwację, znacznie obniża poziom stresu i lęku. Ogród sensoryczny jest elementem Hortiterapii zajmującej się współzależnościami między szeroko rozumianym ogrodnictwem, a człowiekiem. Otaczająca nas przyroda działa na nas pozytywnie dostarczając nam doznań sensorycznych, ponieważ rośliny stymulują wszystkie zmysły – wzrok, słuch, dotyk, zapach oraz smak.

Opis zadania

Projekt dotyczy utworzenia ogólnie dostępnego ogrodu sensorycznego z małą architekturą, który zostanie wpisany w istniejące rośliny i drzewa. Ideą ogrodu sensorycznego jest pobudzenie i oddziaływanie na zmysły człowieka takie jak wzrok, słuch, powonienie, dotyk, smak, a poprzez kontakt z naturą dostarczenie organizmowi prawdziwego, głębokiego relaksu. Ogród sensoryczny ma także właściwości lecznicze. Przebywanie w nim odstresowuje i poprawia samopoczucie dzieciom, osobom starszym i niepełnosprawnym, leczy także osoby z ruchowymi czy intelektualnymi kłopotami. Urządzenie ogrodu – jego projekt musi zakładać jego dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym dla osób niepełnosprawnych.

Teren objęty projektem znajduje się w pobliżu przedszkola, szkoły podstawowej, biblioteki, bloków oraz przychodni.

Planowane jest wykonanie ścieżek o różnych fakturach (np. kostka, żwir, piasek), rabat i kwietników z roślinami o zróżnicowanych właściwościach, ożywiających zmysł dotyku (rośliny o różnych strukturach i budowie), zmysł słuchu (rośliny szumiące, rośliny miododajne, mini fontanna), zmysł węchu (rośliny pachnące), zmysł wzrok (rośliny wielobarwne o ciekawej fakturze), zmysł smaku (rośliny jadalne, byliny, zioła). Dla celów edukacyjnych rabaty i donice powinny być opatrzone w tabliczki informacyjne z nazwami i właściwościami (zioła) roślin. Przy wejściu na teren ogrodu znajdzie się tablica z planem i opisem stref. Można także umieścić inne tablice edukacyjne w poszczególnych strefach.

Ogród zostanie wyposażony także w małą architekturę umożliwiającą odpoczynek i relaks m.in. stoły do gry w szachy i gry planszowe, gry w kółko i krzyżyk itp., ławki, w tym ławkę smart zasilaną fotowoltaiką, leżaki, kosze, pergole dające cień, proste instrumenty - struny, bębny czy wydające miły ton dzwonki pobudzające zmysł słuchu. W wydzielonej części będzie można chodzić na bosaka po kamieniach, trawie, otoczakach, betonowych płytkach, czy piasku.

Ogród sensoryczny podzielony będzie na kilka stref odpowiadających różnym zmysłom (zapachu, dźwięku, smaku, zdrowia, dotyku, umysłu) oraz aktywnościom różnych grup wiekowych np.:
• Zakątek wzlotów intelektu – miejsce  do gier w szachy, warcaby, kółko i krzyżyk,  itp.
• Zakątek świętego spokoju i zaczytania – z dziuplą/domkiem na książki – bookcrossing, małą fontanną solarną lub źródłem z wodą w obiegu zamkniętym
• Zakątek młodzieńczych uniesień – miejsce spotkań dla młodzieży z ławką smart, ławkami w kręgu, stojakiem na rowery
• Zakątek doświadczania świata – dla najmłodszych przy placu zabaw z  elementami do zabaw przy ścieżce sensorycznej (belki z dzwonkami, linami, itp.)

Ogród sensoryczny zlokalizowany będzie na os. Północ - Tysiąclecie pomiędzy Przedszkolem Samorządowym nr 7 i biblioteką. Na wskazanym terenie znajduje się już urządzony ogrodzony plac zabaw. Jest to miejsce spotkań nie tylko mieszkańców osiedla. Ogród będzie doskonałym uzupełnieniem otoczenia biblioteki, dającym możliwość wykorzystania go także do zajęć edukacyjnych prowadzonych przez bibliotekarzy dla dzieci, młodzieży i seniorów z zakresu ekologii.  Teren objęty projektem jest własnością Gminy Chrzanów, położony jest w pobliżu przychodni zdrowia, stacji kolejowej Chrzanów – Śródmieście, dworca ZKKM oraz centrum miasta (Rynku, Placu 1000-Lecia).

Realizacja projektu obejmuje:
1. Wykonanie mapy do celów projektowych
2. Wykonanie projektu zagospodarowania terenu wraz z kosztorysem – w tym doboru odpowiednich roślin, faktur, ścieżek i urządzeń do wydzielonych stref z uwzględnieniem istniejącej roślinności. Projekt powinien zakładać wykorzystanie istniejącej zieleni, ścieżek, trawników – absolutnie nie zakłada się brukowania terenu, a ewentualne ścieżki będą zaznaczone tylko naturalnymi materiałami np. kamieniami, pociętym w plastry drewnem, żwirem itp. Strefy będą wydzielone roślinnością, pergolami i małą architekturą.
3. Rewitalizację zieleni – zgodnie z projektem: zakup i posadzenie roślin, prace ziemne, materiały i robocizna.
4. Zakup i montaż małej architektury dostosowanej do stref i funkcji – zgodnie z projektem.

Uzasadnienie zadania

W obszarze centrum miasta brak jest urządzonego terenu zielonego służącego odpoczynkowi i relaksowi mieszkańców uwzględniającego różne potrzeby i wiek mieszkańców oraz przystosowanego dla osób ze szczególnymi potrzebami. Istniejący teren gminny pomiędzy blokami na os. Północ – Tysiąclecie, przy siedzibie biblioteki, posiada wydzielony, ogrodzony plac zabaw, ale pozostała część jest niezagospodarowana. Obecnie oprócz kilku ławek wykorzystywanych przez osoby przyprowadzające dzieci na plac zabaw teren ten nie daje możliwości wykorzystania go do odpoczynku czy relaksu. Jest tylko miejscem przemieszczania się mieszkańców osiedla w kierunku dworca, szkoły, przedszkola, targu, sklepów czy pracy.

Realizacja projektu zakładającego utworzenie ogrodu sensorycznego stworzy atrakcyjne miejsce i ofertę alternatywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu dla wszystkich grup wiekowych. Szczególnie będzie to korzystne dla dzieci przyczyniając się do ich psychicznego i fizycznego rozwoju oraz dla seniorów stając się miejscem zmysłowych doświadczeń oraz relaksu. Stworzenie przestrzeni o dużej wartości poznawczej, w pobliżu miejsca zamieszkania i codziennych aktywności (sklepy, przychodnia, dworzec, biblioteka) przyczyni się także do integracji mieszkańców wokół estetycznej i naturalnej przestrzeni oraz poprawi jakość życia mieszkańców dając możliwość korzystania z niej na co dzień.
Ogród sensoryczny pozytywnie wpłynie także na wizerunek miasta i wrażenia estetyczne mieszkańców i gości, stając się miejscem aktywności i realizacji różnorodnych działań edukacyjnych, zwłaszcza w zakresie ekologii, zarówno przez przedszkole jak i szkołę oraz bibliotekę.

Zakres i zastosowanie zadania

Ogród sensoryczny będzie ogólnie dostępny dla wszystkich. Będzie służył wszystkim mieszkańcom bez względu na wiek, a w szczególności dzieciom i młodzieży uczęszczającym do pobliskiego przedszkola i szkoły, czytelnikom biblioteki oraz mieszkańcom osiedla z uwzględnieniem osób o specjalnych potrzebach.

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę
Lp.Część składowaŁączny koszt
1Dokumentacja projektowa zagospodarowania terenu wraz z kosztorysem9 000 zł
2Mała architektura – stoliki, ławki, leżaki, pergole, donice betonowe itp. (dostawa i montaż)48 000 zł
3Rewitalizacja zieleni – pielęgnacja istniejącej, zakup nowych roślin wraz z nasadzeniami, urządzenie ścieżek (materiały i robocizna)43 000 zł
Łącznie: 100 000 zł